İcmali ve Tafsili iman nedir?

Bu makalemizde, imanın nasıl olması gerektiği ve kısımlarını anlamaya çalışacağız.

İnsanoğlunun en öncelikli ve en önemli meselesi olan iman gerçeğini iki kısımda incelenmektedir.

İman iki kısma ayrılır.

İlmihal yada fıkıh kitaplarında İslam âlimlerinin iman konusunu iki kısma ayırdığını görmekteyiz.

Bunlara icmali ve tafsili iman adı verilmiştir.

İcmali iman:

Allah’ın (cc) Hz Muhammed’in (sav) aracılığıyla insanlığa göndermiş olduğu herşeye bütünüyle iman etmek demektir.

Bu haliyle iman, manasını bilerek kelime-i tevhid yada kelime-i şehadet getirmek suretiyle icmali iman etmiş olunur.

İcmali iman kişinin mü’min olabilmesi için yeterli ise de, dinin diğer hüküm ve inanç esaslarının detayları ile bilinmesi zaruridir.

Tafsili iman:

Allah’ın Peygamberi vasıtasıyla insanlığa göndermiş olduğu esasların her birini ayrı ayrı delilleri ile birlikte bilmek ve iman etmeye denir.

İmana ait esasları, mükellef olduğu ibadetler, haramlar ve helalleri, yine yapılması sevap olan yada günah kavramlarına ilişkin herşeyi delilleriyle öğrenmesi ve hayatını ona göre idame etmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak;

İmanı olmayan bir kişi, icmali iman ile islam dairesine girmiş olur. Henüz bu iman üzerine vefat etse, Allah’ın izniyle cennete girer.

Tafsili iman ile insan daha yüksek mertebelere ulaşır, iman kalesini sağlamlaştırır. Bu şekilde iman etmenin temelleri sağlam olup, sarsılması biraz zordur.

Ayrıca birde Taklidi ve Tahkiki iman meselesi vardır ki, kısaca onlara da değinmekte fayda var.

Taklidi iman: Hiç bir araştırma ve delile dayanmayan tamamen anne, baba yada çevrenin etkisine yönelik, İslam beldesinde doğup büyümüş olmanın tabii bir sonucu olarak elde edilen iman türüdür. Bu tip iman geçerli ise de, delillere dayanmadığı için en küçük bir şüphe yada vesvese ile sarsılması muhtemeldir.

Tahkiki iman: Taklidi imanın tersine, çevre etkisinin dışında, tamamen bilgi, araştırma ve delillere dayalı olarak inanma şeklidir. Sarsılması mümkün olmadığı gibi, adeta görüyor gibi inanma şeklidir.

İnsan çok aciz ve zayıf bir mahluk olduğundan, başına gelecek olan bir musibet karşısında hemen şikayet eder, hatta bazen iman ettiği halde, neden ben böyle şeylere maruz kalıyorum diye isyan eder. Bunu taklidi imana örnek verebiliriz.

Tahkiki imanı elde eden kimse ise herşeyde yaratıcının ilahi hikmeti görür, ilahi adalete tam teslim ve tevekkül eder. Herşeyin yaratıcı tarafından kontrol edildiğini, musibetlere karşı tam bir teslimiyet ile sabır eder.

Sonuçta dünya insanoğlu için bir imtihan yeridir. Yüce yaratıcı da kimseye kaldıramayacağı yükü yüklememiştir.

Allah (cc) cümlemize tahkiki iman nasip eylesin..

Amin..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.